ฟื้นฟูสุขภาพดิน

ฟื้นฟูสุภาพดิน

เป็นที่รู้กันว่ากินที่มีสภาพร่วนซุยเป็นดินที่เหมาะสำหรับปลูกพืชมากที่สุด เพราะช่วยให้รากซอนไซหาน้ำอาหารได้สะดวกดินที่ดีนั้นควรมีความพรุนและมีช่องว่างให้น้ำและอากาศแทรกตัวอย่างพอเหมาะ มีความเป็นกรดเป็นด่างที่พอดี แต่หากดินในสวนที่เราต้องการปลูกพืชไม่ได้มีสภาพดังกล่าว เช่น เกิดปัญหาดินแข็ง ดินขาดธาตุอาหาร ดินเหนียว ดินลูกรัง ดินกรด ก็จำเป็นต้องปรับปรุงดินทำได้ดังนี้

1, ปรับปรุงดินในราคาประหยัด

wl

( รูปประกอบจาก Google )

วัสดุจากธรรมชาติ เช่น เปลือกถั่ว ฟางข้าว ใบไม้แห้ง ปุ๋ยอินทรีย์ต่างๆ เช่น ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพีชสด คือตัวเลือกชั้นดีที่หาง่ายและ ราคาไม่แพง ในพื้นที่ที่มีดินแข็งหรือดินลูกรัง ให้ขุดดินแล้วผสมคลุกเคล้าวัสดุเหล่านี้ลงไปเพื่อช่วยเพิ่มช่องว่างในดิน จะทำให้ดินโปร่งและร่วนซุยขึ้นในปุ๋ยอินทรีย์ยังมีธาตุอาหารที่ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ได้อีกด้วย สำหรับฟางข้าวนั้นใช้หมักไว้ในดินและรดปุ๋ยอินทรีย์น้ำจะช่วยให้ฟางข้าวย่อยสลายเร็วขึ้น แต่หากคุณไม่ได้ทำสวนจริงจังอะไรมากนักก็อาจใส่ปุ๋ยอินทรีย์ เฉพราะจุดที่ต้องการปรับปรุงดินก็ได้ เช่น บริเวณที่จะทำแปรงต้นไม้ หรือ หลุมปลูกไม้ยืนต้น

2. พืชตระกลูถั่ว เพิ่มธาตุไนโตรเจน

S3010019_2

( รูปประกอบจาก Google )

หลักการง่ายๆ ในการฟื้นฟูดินซึ่งเกษตรกรนิยมใช้คือ หลังจากเก็บเกี่ยวพืชไปแล้วตากดินไว้ระยะหนึ่งเพื่อฆ่าเชื่อโรคและแมลงศัตรูพืชที่ตกค้างอยู่ในดินจากนั้นจึงปลูกพืชตะกลูถั่ว เช่น ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ถั่วลิสง ถั่วพุ่ม ปอเทือง โสน ถั่วพร้า ถั่วแปป คลุมดินแล้วไถกลบหรือตัดคลุมดินช่วงที่เริ่มออกดอก ( ประมาณ 50-60 วันหลังปลูก หากไถกลบจะช่วยให้ย่อยสลายได้รวดเร็วขึ้น ) ซึ่งเรานำหลักการนี้มาใช้กับสวนที่บ้านได้เช่นกัน พืชเหล่านี้ไม่เพียงแต่ทำให้ดินร่วนซุยเท่านั้น แต่อุดมด้วยธาตุไนโตรเจนซึ่งเกิดจากเชื้อไรโซเบียมที่มักอยู่ในปมรากถั่ว ทำหน้าที่ตรึงไนโตรเจนในอากาศมาสร้างส่วนประกอบไนโตรเจนในดินหากต้องการให้ได้ผลดียิ่งขึ้นก็ใส่เชื้อไรโซเบียมลงไปเพิ่มเติม  ( สั่งซื้อโดนตรงได้ที่ กลุ่มงานวิจัยจุลินทรีย์ดิน กลุ่มวิจัยปฐพีวิทยา ( ตึกไรโซเบียน ) สำนักวิจัยพัฒนา ปัจจัยการผลิตทางการเกษตร กรมวิชาการเกษตร โทรศัพท์ 0-2579-7522-3 ) เพราะไนโตรเจนส่วนเกินที่ปลดปล่อยลงดินจะช่วยให้ดินคงสภาพอุดมสมบูรณ์ โดยที่แทบไม่ต้องใช้ปุ๋ยไนโตรเจนเพิ่มเติมเลย โดยเฉพราะหากใครคิดจะทำฟาร์มเล็กในบ้าน ก็ปลูกพิชเหล่านี้แล้วไถกลบเป็นปุ๋ยพืชสดได้เลย

3, คลุมดิน ทั้งง่ายและสะดวก

104

( รูปประกอบจาก Google )

หลักการคล้ายกับข้อแรก เพียงแต่ไม่ต้องขุดและผสมวัสดุลงไปในดินและใช่วัสดุนั่นคลุมดินเพื่อช่วยรักษาความชื่น เช่น ฟางข้าว แกลบ กาบมะพร้าว หญ้าแห้ง ใบหญ้าแฝก หรือปลูกพืชตะกูลถั่วคลุมดิน วัสดุ คลุมดินจะช่วยป้องกันการชะล้างหน้าดินยามรดน้ำ ลดการสูญเสียธาตุอาหารพืชออกไป รักษาความชื่นในดินได้ดี ทำให้รากพืชสามารถลงไปได้ลึกทีละน้อยดินจึงมีโครงสร้างดีขึ้น ทั้งยังเกิดจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์มากขึ้นด้วย และเมื่อวัสดุคลุมดินธรรมชาติเหล่านี้ย่อยสลาย ก็ช่วยปรับปรุงโครงสร้างดินและเพิ่มธาตุอาหารให้แก่พืชที่ปลูกต่อไป

4.ไส้เดือนดิน พระเอกตัวจริง

284795_219457361430911_100000999472892_638654_5224690_n

 ( รูปประกอบจาก Google )

เป็นที่รู้กันว่าไส้เดือนดินมีความสำคัญมากต่อระบบนิเวศ เพราะหน้าที่ย่อยสลายอินทรีย์สารในดิน รวมทั้งการเคลื่อนที่ของไส้เดือนดินยังเป็นการพรวนดินทำให้ดินระบายน้ำดีและอากาศดีขึ้น ช่วยกระตุ้นการเจิญเติมโตของพืช

 

ที่มา .. หนังสือ บ้านและสวน ฉบับที่ 462 เดือนกุมภาพันธ์ 2558